Από Το Σημειωματάριό Μου – Άννα Καρένινα

CATEGORY: Ιστορίες Που Άφησαν Το Αποτύπωμά Τους



Η γυναίκα που ήθελε να αγαπιέται


Υπάρχουν λογοτεχνικοί ήρωες που, όταν κλείνουμε το βιβλίο, εξακολουθούν να μας απασχολούν. Αναρωτιόμαστε τι θα μπορούσαν να είχαν κάνει διαφορετικά, αν υπήρξε κάποια στιγμή κατά την οποία θα μπορούσαν να είχαν αλλάξει την πορεία της ζωής τους, αν οι άνθρωποι γύρω τους θα μπορούσαν να τους είχαν βοηθήσει. Και υπάρχουν άλλοι που μας κάνουν να αναρωτιόμαστε για την ίδια την ανθρώπινη φύση. Η Άννα Καρένινα ανήκει, για μένα, στη δεύτερη κατηγορία.

Διαβάζοντας το μυθιστόρημα του Τολστόι, δεν στάθηκα μόνο στον μεγάλο έρωτα της Άννας για τον Βρόνσκι, ούτε στην κοινωνία που την καταδίκασε για την επιλογή της. Με απασχόλησε περισσότερο η ίδια η Άννα. Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόταν την αγάπη, η ανάγκη της να διατηρεί μια συγκεκριμένη θέση στη ζωή των ανθρώπων γύρω της, οι αντιφάσεις της, η δυσκολία της να αποδεχτεί ότι οι επιλογές της είχαν συνέπειες όχι μόνο για εκείνη, αλλά και για όσους την αγαπούσαν. Και όσο περισσότερο παρατηρούσα τη συμπεριφορά της, τόσο περισσότερο αναρωτιόμουν: αγαπούσε η Άννα τους ανθρώπους της ζωής της για αυτό που ήταν ή για αυτό που μπορούσε να είναι η ίδια μέσα από την αγάπη τους;


Η γοητεία μιας νέας αρχής


Όταν γνωρίζουμε την Άννα, συναντάμε μια γυναίκα γοητευτική, ευφυή, με ιδιαίτερη κοινωνική ευχέρεια. Είναι παντρεμένη με έναν σημαντικό κρατικό αξιωματούχο, έχει έναν γιο που αγαπά και κατέχει μια αξιοζήλευτη θέση στην κοινωνία της εποχής της. Ο γάμος της με τον Καρένιν δεν φαίνεται να της προσφέρει τη συναισθηματική πληρότητα που θα επιθυμούσε. Ωστόσο, πριν από τη συνάντησή της με τον Βρόνσκι, δεν τη βλέπουμε να αναζητά ενεργά μια διαφορετική ζωή. Είναι η παρουσία εκείνου που θα της αποκαλύψει μια πλευρά του εαυτού της την οποία ίσως μέχρι τότε δεν είχε γνωρίσει.

Ο Βρόνσκι την κοιτάζει διαφορετικά. Την επιθυμεί, τη θαυμάζει, αναζητά την παρουσία της. Και η Άννα, μέσα από το βλέμμα του, ανακαλύπτει μια γυναίκα που μπορεί να προκαλεί πάθος, να συγκινείται, να αισθάνεται ότι η ζωή της έχει ακόμη κάτι συναρπαστικό να της προσφέρει. Είναι εύκολο να κατανοήσουμε τη γοητεία αυτής της εμπειρίας. Ποιος άνθρωπος, άλλωστε, δεν έχει αισθανθεί κάποια στιγμή ότι μέσα από τη συνάντησή του με έναν άλλον ανακαλύπτει κάτι καινούργιο για τον εαυτό του;

Εκείνο που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην περίπτωση της Άννας είναι ότι αυτή η καινούργια εικόνα του εαυτού της αποκτά σταδιακά τόσο μεγάλη σημασία, ώστε η διατήρησή της μοιάζει να εξαρτάται αποκλειστικά από τον άνθρωπο που της την αποκάλυψε. Ο Βρόνσκι δεν είναι πλέον μόνο ο άνδρας που αγαπά. Είναι και ο άνθρωπος μέσα από τον οποίο αισθάνεται επιθυμητή, ξεχωριστή, ζωντανή. Και ίσως γι’ αυτό, όταν αργότερα αρχίζει να αμφιβάλλει για την αγάπη του, η απειλή που αισθάνεται είναι πολύ μεγαλύτερη από την πιθανότητα ενός χωρισμού.


Η αγάπη της για τον Σεργκέι


Η σχέση της Άννας με τον γιο της είναι ίσως εκείνη που με προβλημάτισε περισσότερο. Ο Σεργκέι αποτελεί ένα από τα πιο αγαπημένα πρόσωπα της ζωής της. Η σκέψη του τη συγκινεί, η απουσία του την πληγώνει και η επιθυμία της να τον ξαναδεί είναι βαθιά. Δεν θα μπορούσαμε εύκολα να αμφισβητήσουμε την αγάπη της για εκείνον. Θα μπορούσαμε, όμως, να αναρωτηθούμε για τον τρόπο με τον οποίο τον αγαπά.

Ο Σεργκέι είναι ίσως ο μοναδικός άνθρωπος στη ζωή της που εξακολουθεί να την αγαπά χωρίς να την κρίνει. Και αναρωτιέμαι μήπως, για την Άννα, η αγάπη του γιου της αποτελεί και μια επιβεβαίωση ότι, παρά τις επιλογές της και την απόρριψη που βιώνει, εξακολουθεί να είναι μια αγαπητή και σημαντική γυναίκα.

Η επίσκεψή της στα γενέθλιά του είναι μια από τις πιο συγκινητικές σκηνές του μυθιστορήματος. Η Άννα επιστρέφει κρυφά στο σπίτι όπου κάποτε ζούσε, για να συναντήσει το παιδί της. Ο μικρός Σεργκέι ξυπνά, αναγνωρίζει τη μητέρα του και την αγκαλιάζει. Για λίγες στιγμές, οι δύο τους βρίσκονται ξανά μαζί. Ο αναγνώστης δύσκολα μένει ασυγκίνητος μπροστά σε αυτή την επανένωση. Κι όμως, όταν διάβασα τη συγκεκριμένη σκηνή, δεν μπόρεσα να μη σκεφτώ τι θα συνέβαινε μέσα στην ψυχή του παιδιού όταν η μητέρα του θα έφευγε ξανά.

Ο Σεργκέι είχε ήδη αναγκαστεί να αντιμετωπίσει την απουσία της. Οι ενήλικοι γύρω του είχαν διαμορφώσει μια πραγματικότητα μέσα στην οποία η μητέρα του δεν είχε πλέον θέση, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να του πουν ότι είχε πεθάνει. Και ξαφνικά εκείνη εμφανίζεται, τον αγκαλιάζει, του επιβεβαιώνει την αγάπη της και λίγο αργότερα απομακρύνεται και πάλι, χωρίς να μπορεί να του υποσχεθεί πότε θα τον ξαναδεί. Τι μπορούσε να σημαίνει αυτή η συνάντηση για εκείνον; Πόση χαρά, αλλά και πόση σύγχυση; Πόση ελπίδα, αλλά και πόσο πόνο;

Η Άννα είχε κάθε λόγο να επιθυμεί να συναντήσει τον γιο της. Ο αποκλεισμός της από τη ζωή του δεν ήταν αποκλειστικά δική της επιλογή. Ωστόσο, εκείνο που με απασχολεί είναι αν, πριν πραγματοποιήσει αυτή την επίσκεψη, είχε αναρωτηθεί τι θα μπορούσε να προκαλέσει στο παιδί της η νέα τους συνάντηση και ο αποχωρισμός που αναπόφευκτα θα ακολουθούσε. Αν είχε προσπαθήσει να δει την κατάσταση όχι μόνο μέσα από τη δική της ανάγκη να τον αγκαλιάσει, αλλά και μέσα από την ανάγκη του Σεργκέι να αισθάνεται ασφαλής.

Γιατί υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες η αγάπη για έναν άνθρωπο μας ζητά να κάνουμε κάτι πολύ δύσκολο: να αναρωτηθούμε αν αυτό που θα ανακουφίσει εμάς είναι πράγματι εκείνο που χρειάζεται ο άλλος.


Το παιδί του μεγάλου της έρωτα


Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σχέση της Άννας με την κόρη που αποκτά με τον Βρόνσκι. Θα περίμενε ίσως κανείς ότι αυτό το παιδί, καρπός ενός έρωτα για τον οποίο η Άννα διακινδύνευσε σχεδόν τα πάντα, θα κατείχε μια εξίσου σημαντική θέση στη ζωή της. Κι όμως, ο Τολστόι μάς παρουσιάζει μια μητέρα της οποίας η συναισθηματική επένδυση στη μικρή Άννι είναι πολύ διαφορετική από εκείνη στον Σεργκέι.

Η διαφορά αυτή δεν είναι εύκολο να εξηγηθεί. Η κόρη της γεννήθηκε σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο, κατά την οποία η Άννα κινδύνευσε να χάσει τη ζωή της. Συνδέθηκε με μια νέα πραγματικότητα που περιλάμβανε την απομάκρυνση από τον γιο της, την κοινωνική απομόνωση και, αργότερα, την ανασφάλεια μέσα στη σχέση της με τον Βρόνσκι. Ίσως η παρουσία της μικρής να της υπενθύμιζε, χωρίς η ίδια να το συνειδητοποιεί, όχι μόνο όσα είχε κερδίσει, αλλά και όσα είχε χάσει.

Υπάρχει, όμως, και μια άλλη πλευρά που αξίζει να παρατηρήσουμε. Ο Σεργκέι είναι ένα παιδί που μπορεί να της εκφράσει την αγάπη του, να την αναζητήσει, να της δείξει πόσο σημαντική είναι στη ζωή του. Η μικρή Άννι, αντίθετα, βρίσκεται σε μια ηλικία κατά την οποία έχει κυρίως ανάγκη να δέχεται φροντίδα. Δεν μπορεί ακόμη να της προσφέρει την ίδια επιβεβαίωση, ούτε να της επιστρέψει με λόγια και εκδηλώσεις την εικόνα της αγαπημένης μητέρας.

Αναρωτιέμαι, λοιπόν, μήπως η Άννα δυσκολευόταν περισσότερο να αφοσιωθεί σε μια σχέση μέσα στην οποία καλούνταν κυρίως να προσφέρει. Μήπως η αγάπη που μπορούσε να αντλήσει από τον Σεργκέι είχε αποκτήσει για εκείνη μια σημασία που η μικρή της κόρη δεν μπορούσε ακόμη να αποκτήσει.

Δεν γνωρίζουμε αν αυτή ήταν η πραγματικότητα του εσωτερικού της κόσμου. Γνωρίζουμε, όμως, ότι ένα παιδί έχει ανάγκη να αγαπιέται ανεξάρτητα από το τι αντιπροσωπεύει στη ζωή του γονέα του. Και ίσως η μικρή Άννι να είναι ένα από τα πιο αθέατα πρόσωπα της τραγωδίας της Άννας Καρένινα.


Η ανάγκη της Άννας για συμφιλίωση


Μια από τις σκηνές που μου προκάλεσαν ιδιαίτερη εντύπωση είναι εκείνη κατά την οποία η Άννα, σοβαρά άρρωστη μετά τη γέννηση της κόρης της, ζητά από τον σύζυγό της να συγχωρήσει τον Βρόνσκι. Η ίδια πιστεύει ότι βρίσκεται κοντά στον θάνατο και επιθυμεί να αποκατασταθεί κάτι από όσα έχουν διαλυθεί στη ζωή της. Ο Καρένιν ανταποκρίνεται με μια μεγαλοψυχία που ίσως ούτε η ίδια ούτε ο Βρόνσκι περίμεναν από εκείνον.

Θα μπορούσαμε να δούμε αυτή τη στιγμή ως μια ειλικρινή επιθυμία συμφιλίωσης. Ωστόσο, δεν παύει να με προβληματίζει το γεγονός ότι η Άννα δεν ζητά μόνο τη συγχώρεση του συζύγου της για όσα έχουν συμβεί μεταξύ τους. Επιθυμεί να καθορίσει και τη σχέση των δύο ανδρών. Θέλει ο Καρένιν να συγχωρήσει τον άνθρωπο με τον οποίο εκείνη τον πρόδωσε. Θέλει ο Βρόνσκι να δεχτεί αυτή τη συγχώρεση. Θέλει, κατά κάποιον τρόπο, να αποκατασταθεί μια αρμονία ανάμεσα σε δύο ανθρώπους των οποίων οι ζωές έχουν αλλάξει εξαιτίας των επιλογών της.

Και εδώ αναρωτιέμαι: ποιον θα ανακούφιζε περισσότερο αυτή η συμφιλίωση;

Ο Καρένιν είχε δικαίωμα να αισθάνεται πληγωμένος, θυμωμένος, προδομένος. Ο Βρόνσκι είχε δικαίωμα να βιώνει τη δική του αμηχανία, τη δική του ενοχή, τη δική του δυσκολία απέναντι στον σύζυγο της γυναίκας που αγαπούσε. Η Άννα, όμως, μοιάζει να χρειάζεται εκείνη τη στιγμή να πάψουν οι δύο άνδρες να βρίσκονται σε σύγκρουση. Ίσως γιατί η σύγκρουσή τους της υπενθύμιζε διαρκώς τις συνέπειες των δικών της επιλογών. Ίσως γιατί είχε ανάγκη να αισθανθεί ότι μπορούσε να διατηρήσει την αγάπη του ενός και τη συγχώρεση του άλλου.

Η επιθυμία να μας συγχωρήσει ένας άνθρωπος τον οποίο πληγώσαμε είναι βαθιά ανθρώπινη. Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στο να ζητούμε συγχώρεση και στο να περιμένουμε από τον άλλον να ξεπεράσει τον πόνο του προκειμένου να αισθανθούμε εμείς καλύτερα. Ο άνθρωπος που πληγώθηκε έχει τη δική του διαδρομή να ακολουθήσει. Και η διαδρομή αυτή δεν είναι υποχρεωμένη να καταλήξει εκεί όπου θα επιθυμούσαμε εμείς.


Ο Βρόνσκι και το δικαίωμα να έχει μια δική του ζωή


Στην αρχή της σχέσης τους, ο Βρόνσκι είναι ένας άνδρας που επιθυμεί να βρίσκεται κοντά στην Άννα, που διεκδικεί τον έρωτά της και είναι διατεθειμένος να αλλάξει σημαντικά πράγματα στη ζωή του για χάρη της. Όσο περνά ο χρόνος, όμως, η Άννα δυσκολεύεται ολοένα και περισσότερο να αποδεχτεί ότι εκείνος μπορεί να εξακολουθεί να έχει ενδιαφέροντα, υποχρεώσεις και επιθυμίες που δεν περιστρέφονται αποκλειστικά γύρω από τη σχέση τους.

Μια κοινωνική υποχρέωση, μια συνάντηση, μια επίσκεψη στη μητέρα του, μια απουσία μεγαλύτερη από εκείνη που περίμενε μπορούν να γίνουν αφορμές για αμφιβολίες και συγκρούσεις. Η Άννα αναζητά διαρκώς αποδείξεις ότι εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο πρόσωπο της ζωής του. Και κάθε φορά που εκείνος επιθυμεί να ασχοληθεί με κάτι που δεν την περιλαμβάνει, εκείνη κινδυνεύει να το ερμηνεύσει ως ένδειξη ότι η αγάπη του έχει αρχίσει να μειώνεται.

Βεβαίως, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε ότι οι δύο άνθρωποι δεν είχαν την ίδια ελευθερία. Ο Βρόνσκι μπορούσε να διατηρεί ένα σημαντικό μέρος της κοινωνικής του ζωής, ενώ η Άννα είχε χάσει μεγάλο μέρος της δικής της. Εκείνος μπορούσε να απομακρύνεται προσωρινά από τη σχέση τους και να επιστρέφει σε έναν κόσμο που εξακολουθούσε να τον αποδέχεται. Εκείνη είχε ολοένα και λιγότερα μέρη στα οποία μπορούσε να αισθανθεί ότι ανήκει. Αυτή η ανισότητα έκανε την εξάρτησή της από την παρουσία του ακόμη μεγαλύτερη.

Ωστόσο, ο Βρόνσκι δεν μπορούσε να γίνει ολόκληρος ο κόσμος της χωρίς να χάσει ένα σημαντικό μέρος του δικού του. Δεν μπορούσε να είναι διαρκώς υπεύθυνος για την ευτυχία της, να προβλέπει κάθε φόβο της, να αποδεικνύει κάθε στιγμή ότι εξακολουθούσε να την αγαπά. Και ίσως εδώ βρίσκεται μια από τις πιο οδυνηρές αντιφάσεις της Άννας: ενώ η ίδια είχε διεκδικήσει το δικαίωμα να είναι ελεύθερη, δυσκολευόταν ολοένα και περισσότερο να αναγνωρίσει την ίδια ελευθερία στον άνθρωπο για τον οποίο είχε εγκαταλείψει την προηγούμενη ζωή της.


Όταν η αγάπη γίνεται απαίτηση


Υπάρχει κάτι βαθιά ανθρώπινο στην επιθυμία της Άννας να αγαπιέται. Όλοι μας έχουμε ανάγκη να αισθανόμαστε σημαντικοί για τους ανθρώπους που αγαπάμε. Όλοι μας μπορούμε να πληγωθούμε όταν αντιλαμβανόμαστε ότι η θέση μας στη ζωή κάποιου έχει αλλάξει. Εκείνο που διαφοροποιεί, όμως, τον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε είναι το τι κάνουμε όταν αυτή η επιθυμία μας δεν ικανοποιείται.

Η Άννα δυσκολεύεται να αποδεχτεί ότι οι άνθρωποι γύρω της μπορεί να αισθάνονται διαφορετικά από ό,τι θα ήθελε. Ο σύζυγός της μπορεί να μη θέλει να τη συγχωρήσει. Ο γιος της μπορεί να έχει ανάγκες που δεν συμπίπτουν με τη δική της επιθυμία να τον συναντήσει. Ο Βρόνσκι μπορεί να την αγαπά και ταυτόχρονα να χρειάζεται χώρο για τον εαυτό του. Η κοινωνία μπορεί να έχει διαμορφώσει μια εικόνα για εκείνη την οποία η ίδια δεν μπορεί να αλλάξει, όσο άδικη κι αν είναι.

Σταδιακά, η Άννα μοιάζει να αγωνίζεται όχι μόνο για την αγάπη αυτών των ανθρώπων, αλλά και για να διατηρήσει τον τρόπο με τον οποίο επιθυμεί να την αγαπούν. Και όσο περισσότερο προσπαθεί να εξασφαλίσει αυτή τη θέση στη ζωή τους, τόσο περισσότερο κινδυνεύει να τους απομακρύνει.

Ο Βρόνσκι, που στην αρχή επιθυμούσε να βρίσκεται διαρκώς κοντά της, αρχίζει να αισθάνεται ότι κάθε του κίνηση μπορεί να γίνει αντικείμενο αμφισβήτησης. Ο Καρένιν, που για μια στιγμή κατορθώνει να υπερβεί την προσωπική του οδύνη και να τη συγχωρήσει, βρίσκεται ξανά αντιμέτωπος με μια κατάσταση την οποία δεν μπορεί να διαχειριστεί. Ο Σεργκέι μεγαλώνει στερημένος από τη μητέρα του, ενώ η μικρή Άννι βρίσκεται μέσα σε μια οικογένεια που ολοένα και περισσότερο αποδιοργανώνεται.

Και η ίδια η Άννα, η οποία είχε ξεκινήσει αυτή τη διαδρομή αναζητώντας μια ζωή πιο κοντά στις επιθυμίες της, καταλήγει να ζει μέσα στον διαρκή φόβο ότι θα χάσει τον άνθρωπο από τον οποίο έχει αρχίσει να εξαρτάται η ευτυχία της.


Η τελευταία της επιλογή


Στις τελευταίες σελίδες του μυθιστορήματος, ο Τολστόι μάς επιτρέπει να παρακολουθήσουμε από πολύ κοντά τις σκέψεις της Άννας. Η γυναίκα που κάποτε γοήτευε τους ανθρώπους γύρω της βρίσκεται πλέον σε μια κατάσταση βαθιάς μοναξιάς. Οι σκέψεις της γίνονται ολοένα και πιο σκοτεινές, η εμπιστοσύνη της στους άλλους περιορίζεται και ακόμη και οι πιο συνηθισμένες εικόνες της καθημερινότητας αποκτούν για εκείνη έναν δυσάρεστο χαρακτήρα. Δεν φαίνεται να μπορεί να φανταστεί μια ζωή διαφορετική από εκείνη που ζει, ούτε έναν τρόπο να ξεφύγει από τον πόνο της.

Κι όμως, ακόμη και λίγο πριν από τον θάνατό της, ο Βρόνσκι εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο των σκέψεών της. Ανάμεσα στην επιθυμία της να απαλλαγεί από την οδύνη της διακρίνεται και η επιθυμία να τον κάνει να υποφέρει, να μετανοήσει, να αντιληφθεί τι έχασε. Ο θάνατός της εμφανίζεται στη σκέψη της όχι μόνο ως το τέλος της δικής της δυστυχίας, αλλά και ως μια πράξη που θα αλλάξει για πάντα τη ζωή εκείνου.

Δεν θα ήθελα να περιορίσω την τραγωδία της σε μια επιθυμία εκδίκησης. Η Άννα είναι πλέον μια γυναίκα βαθιά απελπισμένη, απομονωμένη, που έχει χάσει την ικανότητα να διακρίνει άλλες δυνατότητες για τη ζωή της. Ωστόσο, δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ότι, ακόμη και μέσα σε αυτή την απόγνωση, εξακολουθεί να την απασχολεί η θέση που θα έχει στη συνείδηση του Βρόνσκι. Σαν να μην μπορεί να αποχωριστεί την ανάγκη να καθορίζει τι θα αισθάνεται εκείνος για την ίδια, ακόμη και μετά την απουσία της.

Και ο Τολστόι δεν ολοκληρώνει την ιστορία του με τον θάνατό της. Μας επιτρέπει να δούμε και κάτι από τη ζωή που συνεχίζεται μετά από εκείνη. Τον Βρόνσκι, έναν άνθρωπο συντετριμμένο, που έχει χάσει το ενδιαφέρον του για τη ζωή του και αναχωρεί για τον πόλεμο. Την κόρη τους, που αναλαμβάνει να μεγαλώσει ο Καρένιν. Τους ανθρώπους που καλούνται να συνεχίσουν να ζουν μέσα στις συνέπειες μιας ιστορίας που δεν τελείωσε μαζί με τη γυναίκα που βρισκόταν στο επίκεντρό της.

Τι θα μπορούσαμε να κρατήσουμε από την ιστορία της Άννας;


Επίλογος


Όταν έκλεισα το βιβλίο, είχα την αίσθηση ότι η ιστορία της Άννας Καρένινα, παρά την απόσταση που μας χωρίζει από την εποχή της, εξακολουθεί να αφορά βαθιά τον σύγχρονο άνθρωπο. Αλλάζουν οι κοινωνίες, οι αντιλήψεις, οι κανόνες που καθορίζουν τις ανθρώπινες σχέσεις, όμως ορισμένα ερωτήματα παραμένουν αναλλοίωτα. Μέχρι πού μπορούμε να φτάσουμε διεκδικώντας την ευτυχία μας; Πόσο χώρο αφήνουμε στους άλλους να υπάρχουν μέσα στις επιθυμίες μας; Και τι συμβαίνει όταν, στην προσπάθειά μας να ξεφύγουμε από μια ζωή που δεν μας ικανοποιεί, δημιουργούμε μια άλλη από την οποία δεν μπορούμε πλέον να ξεφύγουμε;

Η Άννα είχε το θάρρος να αμφισβητήσει τη ζωή που της είχε δοθεί. Δεν κατάφερε, όμως, να οικοδομήσει μια καθημερινότητα που θα είχε νόημα και πέρα από τον έρωτα του Βρόνσκι. Αναζητώντας την ελευθερία της, κατέληξε να εξαρτά την ευτυχία της από έναν άλλον άνθρωπο. Και όταν αισθάνθηκε ότι εκείνος απομακρυνόταν, δεν έβλεπε πια μπροστά της τη δυνατότητα μιας νέας αρχής. Έβλεπε μόνο το τέλος της ζωής της.

Ίσως αυτό να είναι και το πιο τραγικό στοιχείο της ιστορίας της. Όχι ότι αγάπησε έναν άνδρα περισσότερο από όσο θα της επέτρεπε η κοινωνία της εποχής της, αλλά ότι έφτασε στο σημείο να μην μπορεί να φανταστεί τον εαυτό της έξω από την αγάπη του.

Ο Τολστόι δεν μας αφήνει μόνο με την εικόνα μιας γυναίκας που χάθηκε. Μας αφήνει με τις ζωές εκείνων που έμειναν πίσω. Γιατί η αυλαία μπορεί να πέφτει για την Άννα, όμως για τους ανθρώπους που την αγάπησαν η ιστορία συνεχίζεται.

Και ίσως η μεγαλύτερη ευθύνη μας απέναντι στην αγάπη να είναι αυτή: να μην ξεχνάμε ποτέ ότι οι άνθρωποι που αγαπάμε δεν είναι οι ήρωες της δικής μας ιστορίας. Είναι οι πρωταγωνιστές της δικής τους.

The End…

PsyCatherine.com

Our Blog Timeline

Scroll to Top